Σε μια ιστορική αναδρομή που φτάνει μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου, η ελληνική ιστορία ξεδιπλώνει δίπτυχα σημαντικών γεγονότων. Το 1770, η φλόγα της αντίστασης άναψε στην καρδιά της Πελοποννήσου, με τον Θεόδωρο Ορλώφ να καταπλέει στα ανοιχτά της Μάνης. Η παρουσία του σηματοδότησε ένα κρίσιμο σημείο, καθώς ο ρώσος αξιωματικός, μέσα από εμπνευσμένους λόγους και στρατιωτικές υποσχέσεις, προέτρεψε τους γενναίους Μανιάτες να σηκώσουν όπλα εναντίον της Οθωμανικής κυριαρχίας. Αυτή η πρωτοβουλία, γνωστή και ως Ορλοφικά, αποτέλεσε την έναρξη ενός κύκλου απελευθερωτικών αγώνων, αν και η έκβασή τους δεν ήταν άμεσα η επιθυμητή. Η ηρωική στάση των κατοίκων της Μάνης, ωστόσο, έμεινε ως παράδειγμα αντίστασης και αυταπάρνησης. Λιγότερο από έναν αιώνα αργότερα, η Ελληνική Επανάσταση βρισκόταν σε μια κρίσιμη καμπή, με τις Τουρκοαιγυπτιακές δυνάμεις να επιδιώκουν την κατάπνιξή της.
Τη θλιβερή επέτειο της 28ης Φεβρουαρίου 1826, τα νησάκια Ντολμά και Πόρο, στρατηγικής σημασίας στη λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου, έπεσαν στα χέρια των εισβολέων. Αυτή η εξέλιξη δημιούργησε σοβαρά προβλήματα στην άμυνα της πόλης, καθώς οι Τουρκοαιγύπτιοι κατάφεραν να αποκόψουν κάθε γραμμή επικοινωνίας και ανεφοδιασμού. Η φρουρά του Ανατολικού, αντιμέτωπη με μια δυσμενή πραγματικότητα και την απουσία ενισχύσεων, αναγκάστηκε υπό ασφυκτικές συνθήκες να εγκαταλείψει τις προκεχωρημένες θέσεις της. Η απώλεια αυτών των σημείων δημιουργούσε σοβαρές ελλείψεις και εγκύμωνε δυσοίωνες προβλέψεις για την τύχη του Μεσολογγίου, πόλης-συμβόλου του αγώνα για την ανεξαρτησία. Η 28η Φεβρουαρίου, λοιπόν, φέρει τη σφραγίδα τόσο της παρόρμησης για εθνική αναγέννηση όσο και των βαρύτατων αγώνων που συνόδευσαν την προσπάθεια απελευθέρωσης. Τα γεγονότα αυτά, αν και διαχωρίζονται από χρονικές αποστάσεις, συνδέονται αδιάρρηκτα από το νήμα της ελληνικής ιστορίας και του ακατάβλητου πνεύματος αντίστασης.
Η θύμηση των Ορλοφικών μας φέρνει αντιμέτωπους με την πολυεπίπεδη διεθνή διάσταση των αγώνων για την ανεξαρτησία, όπου η Ρωσία έπαιξε έναν δίπλευρο ρόλο, άλλοτε ως ευεργέτης και άλλοτε ως παράγοντας που εκμεταλλεύεται τις εξελίξεις για ίδια συμφέροντα. Από την άλλη, οι μάχες για το Μεσολόγγι, που κορυφώθηκαν λίγο αργότερα, συμβολίζουν την αφοσίωση, την αυτοθυσία και τις σκληρές συνέπειες ενός άνισου αγώνα. Η προσπάθεια των Τουρκοαιγύπτιων να ελέγξουν τη λιμνοθάλασσα αποδεικνύει την καίρια στρατηγική σημασία της περιοχής για την εξασφάλιση της πολιορκίας της πόλης. Η απώλεια των νησιών αυτών δεν ήταν απλώς μια τακτική ήττα, αλλά ένα ηθικό πλήγμα που προετοίμαζε το έδαφος για την ηρωική έξοδο και την τραγική πτώση της πόλης, η οποία όμως μετατράπηκε σε σύμβολο αντίστασης παγκοσμίου εμβέλειας.
Η 28η Φεβρουαρίου μας καλεί να αναστοχαστούμε πάνω σε αυτές τις κομβικές στιγμές. Συνολικά, η 28η Φεβρουαρίου αποτελεί μια υπενθύμιση της αέναης πορείας του ελληνικού έθνους μέσα από δυσκολίες και θριάμβους. Η παρότρυνση του Ορλώφ για εξέγερση και η σκληρή πραγματικότητα των απωλειών στο Μεσολόγγι συμπυκνώνουν την έννοια του αγώνα για ελευθερία, την οποία οι Έλληνες υπηρέτησαν με απαράμιλλο σθένος. Κάθε χρόνο, αυτή η ημέρα μας δίνει την ευκαιρία να τιμήσουμε τη μνήμη εκείνων που θυσιάστηκαν, να κατανοήσουμε βαθύτερα τις ιστορικές ρίζες μας και να αντλήσουμε δύναμη από το παράδειγμα της αντοχής και της προσήλωσης στον εθνικό σκοπό, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα την αξία της διεθνούς διπλωματίας και τις επιπτώσεις της στις εθνικές στρατηγικές, όπως φάνηκε ποικιλοτρόπως στην υπερ-πολύπλευρη σχέση της Ελλάδας με την τότε ισχυρή Ρωσική Αυτοκρατορία.
