Ο πληθωρισμός περιγράφει μια γενικευμένη μεταβολή των τιμών και όχι την πορεία ενός μόνο προϊόντος. Για τη μέτρησή του χρησιμοποιείται ένα καλάθι αγαθών και υπηρεσιών, με διαφορετικό βάρος για κάθε κατηγορία δαπάνης.
Στην πράξη, δύο οικογένειες μπορούν να βιώνουν διαφορετικά την ίδια περίοδο ακρίβειας. Όποιος δαπανά μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός του σε ενέργεια ή μετακινήσεις επηρεάζεται περισσότερο όταν ακριβύνουν αυτοί οι τομείς. Ένα άλλο νοικοκυριό μπορεί να έχει διαφορετικές βασικές ανάγκες.
Γι’ αυτό έχει αξία η καταγραφή των πραγματικών μηνιαίων εξόδων παράλληλα με την παρακολούθηση των γενικών δεικτών. Η σύγκριση γίνεται πιο καθαρή όταν εξετάζονται ίδιες ποσότητες και αντίστοιχα προϊόντα, χωρίς να συγχέεται η μείωση της κατανάλωσης με τη μείωση των τιμών.
